Sách: Hỗn độn và hài hoà

Cuốn sách tuyệt đẹp, đơn giản này đã giới thiệu lịch sử của khoa học từ cổ đại tới hiện đại, từ vĩ mô tới vi mô, từ vật chất tới tinh thần. Và giới thiệu một lý thuyết khoa học của cuộc sống: thuyết hỗn độn.

Các ví dụ về sự hỗn độn được đưa ra trong các vì sao, trong cấu trúc của hạt nhân nguyên tử, trong cơ thể sống đơn giản như khuẩn tảo hay thực thể phức tạp lý tính như tôi và bạn. Tính ngẫu nhiên và phi tất định đã xuất hiện trong mọi lĩnh vực kể cả toán thần thánh.

Solaris - Hành tinh bí ẩn

Solaris - Hành tinh bí ẩn

Khi nhìn vào tinh không, người ta hy vọng rằng mình không cô độc, và tìm kiếm những cuộc gặp gỡ. Nhưng đa phần những lần hẹn hò tưởng tượng đó đều mang những motif lịch sử của loài người: chiến tranh, chính trị, kinh tế... với những người bạn ngoài hành tinh mang thân thể khác biệt, nhưng ý thức phép tính thì giông giống loài vượn đứng thẳng đang thống trị trái đất.

Solaris của Stanislav Lem là một lần tiếp xúc đặc biệt: Nền văn minh vũ trụ đó không phải là một chủng tộc xa lạ, nó là một tồn tại duy nhất trên hành tinh mẹ của nó. Một đại dương hữu cơ, một trí tuệ siêu việt đã phát triển tới mức khống chế được lực hút của hành tinh. Ở cấp độ vi mô, nó có khả năng điều khiển vật chất ở dưới thang Angstrom. Thân thể hay trí tuệ của loài người bên cạnh Solaris chỉ như vi khuẩn cạnh một con voi.

Trí tuệ cao cấp đó đã cô độc trong vũ trụ hàng triệu năm, và không hề có ý muốn mở rộng tầm ảnh hưởng của mình xa hơn hai mặt trời nó đang quay quanh. Những con người tìm đến nó có thể biết được gì, có thể học hỏi được gì từ Solaris hay không? Đứng trước quyền năng gần như thần thánh của hành tinh lạ, những nhà khoa học đang tìm cách nghiên cứu nó có hiểu hơn về chính mình khi bỗng nhiên trở thành đối tượng được nghiên cứu?

https://t0an.blogspot.com/2020/01/solaris-hanh-tinh-bi-an.html

Bookreview: Homo deus - Lược sử tương lai

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, một linh hồn từ một nền văn minh cấp cao đã giáng sinh ở địa cầu với mục tiêu nghiên cứu thế giới của loài vượn đứng thẳng đang thống trị hành tinh xanh. Sau nhiều năm nghiên cứu lịch sử, văn hoá và bản chất sinh học của homo sapiens, nhà khoa học có tên trái đất là Yuval Noah Harari đã công bố kết quả nghiên cứu của mình.

Trong phần Lược sử loài người, Harari đã giới thiệu quá khứ, lịch sử chinh phục tự nhiên và đứng trên chuỗi thức ăn, cùng với việc hình thành văn hoá và xã hội. Ở phần lược sử tương lai, ông phân tích những thực thể vô hình đã chi phối xã hội con người từ thuở sơ khai: các vị thần cổ xưa, thiên mệnh, số phận, cách chúng hình thành qua những câu chuyện kể và thay đổi cuộc sống của sapiens như thế nào.

Những vị thần hiện đại của thế giới trong tôn giáo của chủ nghĩa nhân văn, với Harari cũng không khác gì những vị thần cổ xưa: Được tạo nên từ những câu chuyện kể và hợp tác nhiều hơn con người để đạt được một sức sản xuất cao hơn. Ông dự đoán về một thế lực vô hình mới trong tương lai: Dữ liệu giáo, nơi các thuật toán có thể có ý thức hay vô ý thức, nhưng với trí tuệ vượt trội sẽ kiểm soát thế giới mới. Và trong một thế giới mà tiến hoá nhân tạo sẽ thay thế tiến hoá tự nhiên, một giống loài mới hoàn thiện hơn sẽ được nâng cấp từ Homo sapiens ( người tinh khôn) lên Homo Deus ( người thần thánh) với các quyền năng cao hơn cả những vị thần của quá khứ.

Trạm tín hiệu số 23

Người đàn ông mặc áo mưa đang đứng bên ngoài một ngọn hải đăng. Một con sóng cao hơn cả ngọn hải đăng, chắc phải hai chục mét, lao tới đằng sau ông ta. Con sóng đang vỗ mình vào cây cột đá hình chóp kia, gây cảm giác đây là bức ảnh cuối cùng chụp ngọn hải đăng và ông già, còn sang tích tắc tiếp theo ngọn sóng cồn ấy sẽ xoá xổ cả hai, trong khi ông già vừa hút tẩu vừa nheo mắt nhìn thứ chắc là máy bay không người lái gắn máy ảnh hay gì đó đại loại vậy, đồng thời nghĩ thầm: "nhìn lạ nhỉ", và hoàn toàn không hay biết tử thần đang thầm lặng gạch tên phía sau lưng.

Bức ảnh từ trái đất này được treo trong phòng ngủ của người gác hải đăng vũ trụ, ở trạm tín hiệu số 23. Một thế giới tương lai nơi con người đã bước đầu chinh phục không gian, và gặp gỡ những nền văn minh khác trong vũ trụ.

Đụng độ giữa các loài thông minh thì chính trị, xung đột, và chiến tranh là chủ đề vĩnh hằng. Hi sinh và phản bội, đau khổ và hạnh phúc, bi thương và hi vọng giữa vũ trụ hoang sơ là những cảm xúc mà Hugh Howey mang lại. Một câu chuyện hấp dẫn lôi cuốn về một chiến binh vũ trụ nay đang rệu rã chốn hậu phương, và đột nhiên được trao quyền quyết định hướng đi kế tiếp của một cuộc chiến tranh ngân hà.